سوغاتی های ایران

هر شهری در ایران سوغاتی های مخصوص خودش را دارد که متناسب با محیط آنان از گذشته به میراث رسیده است .

مشهور ترین سوغاتی های ایران زمین که معمولا گردشگران خارجی خریداری می کنند، صنایع دستی هنری هستند که با عشق و علاقه خالقان آن ها و با زحمت بسیار ساخته شده اند.

سوغاتی هایی که معمولا گردشگران خارجی در سفرشان به ایران خریداری می کنند و به عنوان یادگاری با خود به کشورشان می برند.

فرهنگ هر ملت

فرهنگ هر ملت، پیچیدگی‌ها و قواعد خاص خودش را دارد. فرهنگ کشور ما هم برای هر موقعیتی، عرف خود را تعیین کرده است.

مثلا اگر شما به سفر بروید، برای دوستان و اقوامتان از آن شهر سوغات می‌آورید. سوغات آوردن از شهرهای مختلف از یک سو، نزدیکان‌ مان را خوشحال می‌کند، و از سوی دیگر باعث رونق کسب و کار در شهرهای مختلف می‌شود. شهرهای مختلف ایران، سوغاتی‌های منحصربه‌فردی دارد که در کمال هنرمندی و ظرافت و عشق ساخته می‌شوند.

بااینکه گشت‌و‌گذار در بازارهای ایران جذاب و دیدنی به‌نظر می‌رسد؛ اما بهتر است در ایرانگردی خود با بهترین سوغاتی‌های متعلق به هر شهر میباشد آشنا شوید تا با دست پر به شهرتان برگردید. اما یادگاری کوچک از شهرهای مختلف می‌تواند آنها را خوشحال کند.

اما آیا می‌دانید انواع سوغات شهرهای ایران چیست؟ برای آشنایی با سوغات ایران و شهرهای مختلف کشور، مورد بررسی قرار داده‌ایم.

پارچه‌های سنتی

پارچه‌های سنتی در شهرهای مختلف ایران متنوع هستند. به‌عنوان مثال قلمکاری، هنر چاپ یا نقش زدن روی پارچه است که به استان اصفهان اختصاص دارد و هنرمندان با مهرهای چوبی، طرح‌های هندسی، گل و بوته و انتزاعی را روی پارچه‌های پنبه‌ای حک می‌کنند.

بافت ایرانی مثل فرش، گلیم، گبه، جاجیم و… در بین گردشگران خارجی بسیار محبوبیت ، شهرت و زبانزد مانند فرش‌ قالی ایرانی جهانی است.

وجود طرح‌های ظریف و رنگ‌های متنوع یکی از دلایل محبوبیت این هنر در بین سوغاتی‌های ایران شده. اغلب گردشگران قطعه کوچکی از این فرش‌، گلیم گبه یا جاجیم را به عنوان یادگار به کشور خود می‌برند.

دربازارهای تهران، کاشان، تبریز، اصفهان و شیراز می‌توانید این محصولات زیبا را کشف کنید.

پته (یا پته‌دوزی) نوعی از رودوزی‌های کرمان است و هنرمندان پته‌دوز که اکثراً نیز از زنان و دختران خانه‌دار و هنرمندان ایرانی هستند، ترمه نیز از پارچه‌های سنتی،‌ دست‌بافت و ابریشمی شهر یزد است که شهرت زیادی دارد و نقش‌های منحنی مانند بته جقه و گل‌های شاه‌عباسی در رنگ‌های مختلف در ترمه به کار می‌رود.

از ترمه برای کیف، کفش، پارچه‌ی رومیزی و کیف جواهرات استفاده می‌شود.

مناطق مختلف ایران

در مناطق مختلف ایران پارچه‌های  متنوعی وجود دارند که برخی از آنها با چاپ و برخی با رودوزی‌های مختلف تزئین شده‌اند. پارچه‌هایی مثل ترمه، قلمکار، پارچه های پته دوزی شده و… از معروف‌ترین آن‌ها هستند.

گیوه

یکی از صنایع دستی قدیمی ایران گیوه است. گیوه، پاپوشی سنتی در ایران محسوب می‌شود که در مناطق مختلفی از ایران می‌توانیم آن ها را پیدا کنیم.

معروف‌ترین گیوه نیز بیشتر در مناطق کوهستانی کوه های زاگرس از جمله کرمانشاه مشاهده می‌شود.

این کفش‌ها یک کفه چرمی دارند و رویه آن پشمی است. این کفش‌ها در بین گردشگران خارجی نیز محبوب میباشد و برخی آن را به عنوان شی تزئینی می‌خرند.

همه‌ی مراحل تولید این پاپوش، دستی است و عموماً از نخ قالی، نخ ابریشم و کف آن از پارچه، چرم یا لاستیک است.

رویه‌ی گیوه به‌دست زنان و توسط انواع سوزن‌ها (به جز سوزن خیاطی) و جوالدوز بافته می‌شود و قسمت کف گیوه،‌ زیره نام دارد که از جنس پارچه، چرم یا لاستیک است.

در سال‌های اخیر هنرمندان محلی تلاش کرده‌اند تا این هنر سنتی را با سلیقه‌ی نسل‌های جوان‌تر هماهنگ کنند و همین امر گیوه را دوباره احیا کرده است.

شیرینی، آجیل و ادویه

افراد عاشق شیرینی‌جات قطعاٌ شیفته‌ی سوهان قم و گز اصفهان می‌شوند. ایران خود مرکز تولید پسته در دنیا به‌شمار می‌رود و بهترین مکان برای گردشگران خارجی است تا آن را به‌عنوان سوغاتی با خود ببرند.

زعفران نیز از آن دسته از سوغاتی‌هایی است که طلای قرمز نامیده می‌شود و به وفور در غذاها و شیرینی‌های ایرانی به‌کار می‌رود. قطب صنعت زعفران،‌ شهر مشهد است.

شیرینی ها و آجیل های ایران، در بین گردشگران دنیا بسیار معروف اند!  بسیاری از آن ها برای خرید بهترین نوع سوهان به قم و یا برای خرید با کیفیت ترین نوع گز به شهر اصفهان می روند.

آجیل و مخصوصا پسته ایران هم بین خارجی ها طرفداران زیادی دارد. به غیر از گز، سوهان و پسته، هر شهر ایران شیرینی معروف و مخصوص خودش را دارد که در بین گردشگران خارجی و داخلی شهرت زیادی پیدا کرده اند.

علاوه بر این، یکی از معروف ترین سوغاتی های ایران زعفران یا همان طلای سرخ است. زعفران مشهد، بهترین زعفران دنیاست و به کشورهای زیادی هم صادر می شود.

گل محمدی هم که بیشتر در کاشان کشت می شود، طرفداران خارجی خاص خودش را دارد.

گلاب یکی دیگر از سوغاتی‌های معرکه‌ی ایران به‌حساب می‌آید که عصاره‌ی گل محمدی یا گل رز است و بهترین آن در کاشان فروخته می‌شود.

فرش و گلیم

شاید برایتان جالب باشد بدانید که از نظر شورای جهانی صنایع دستی و گردشگری ، تبریز را به ” شهر جهانی بافت فرش” می‌شناسند.

از زمانهای دور و از دوران صفویه صنعت فرشبافی در این شهر زیبا رونق گرفت. در حال حاضر هم تبریز را می‌توان یکی از کهن‌ترین و معروف‌ترین مراکز بافت فرش‌های دستبافت در تمام دنیا دانست و به آن افتخار کرد.

علاوه بر هنر والای فرشبافی، مواد اولیه این فرش‌ها نیز یکی از عوامل مهم در شهرت و زیبایی آنها است.

معمولا برای بافت این فرش‌های زیبا و پر نقش و نگار تبریزی، از پشم و یا ابریشم استفاده می‌کنند. قطعا فرش ابریشم بافت از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است و همچنین به قیمت بسیار زیادی نیز در بازار معامله می‌شود.

قیمت فرش‌های دستبافت ابریشمی تبریز آنقدر زیاد است که در ابعاد یک تا چهار متری بافته می‌شوند.

طیف گسترده‌ای از فرش‌های زیبا را با قیمت‌های متنوع می‌توانید تهیه کنید. طرح و بافت این فرش‌ها هر کدام با دیگری تفاوت دارد و همانند چهره هر انسان، یک عنصر منحصر به فرد دارد که به آن شخصیتی یکتا می‌بخشد.

زمانی که بافت این فرش‌ها را لمس می‌کنید، احساس آرامش به شما دست خواهد داد و از بافت نرم و پر پشت آن لذت خواهید برد.

میناکاری

میناکاری، میناگری یا میناسازی هنری است که سابقه‌ای حدود پنج هزار سال دارد و از صنایع دستی مطرح ایران محسوب می‌شود.

این هنر ترکیبی از آتش و خاک است که با هنر نقاشی آمیخته می‌شود و نقش‌های زیبایی از گل و مرغ و… می‌آفریند. رنگ غالب این هنر، لاجوردی است؛ هرچند که رنگ قرمز و سبز نیز در آن به چشم می‌خورد. امروزه این هنر بیشتر روی مس انجام می‌شود، ولی می‌توان روی طلا و نقره نیز آن را به‌عمل آورد.

طلا تنها فلزی است که به هنگام ذوب شدن مینا اکسید نمی‌شود، از این‌رو امکان اجرای طرحی همراه با جزئیات و با شباهت هر چه تمام‌تر روی مینا را ایجاد می‌کند، درحالی‌که میناهای مسی و نقره‌ای چنین کیفیتی را ندارند.

اصفهان مملو از صنایع دستی است و جای تعجب ندارد که بسیاری از صنایع دستی در این شهر زیبا وجود دارد. نمونه‌های میناکاری به‌صورت بشقاب، گلدان، جام و سایر اشیای تزیینی تهیه می‌شوند و همچنان هنرمندان بازار اصفهان مشغول خلق این آثار خارق‌العاده در بخش قدیمی بازار هستند.

خاتم‌کاری

قطعا هیچ کس نیست که در مورد خاتم کاری چیزی نداند. خاتم کاری یکی از هنر‌های فاخر ایران به شمار می‌آید که جزء نماد‌های ایران محسوب می‌شود.

مگر می‌توان سوغات ایران را به جایی برد و آن را با ظروف خاتم کاری شده تزئین نکرد؟ خاتم کاری به صورت انحصاری متعلق به ایران عزیزمان است و در هیچ جای دنیا قادر به تولید این اثر هنری زیبا نیستند.

خاتم در حقیقت هنر آراستن سطح اشیاء چوبی به شکل موزاییک است. این موزاییک‌ها معمولا به شکل مثلث‌های کوچک متساوی الاضلاع هستند. البته در برخی موارد از مثلث‌های متساوی الساقین نیز استفاده می‌کنند.

جنس این مثلث‌ها از جنس چوب، استخوان و فلز است. قدمت این هنر فاخر حدود چهارصد سال تخمین زده شده. در حال حاضر شیراز را می‌توان پرچم‌دار این صنعت زیبا دانست. البته مگر می‌توان از شهر شعر و ادب و هنر انتظاری غیر از این هم داشت؟ البته شیراز تنها شهری نیست که در زمینه خاتم کاری فعالیت می‌کند.

شما می‌توانید خاتم‌های اعلائی در شهر‌های اصفهان، گلپایگان و حتی تهران بیابید. ظروف مختلف خاتم کاری با تنوع بسیار بالا در بازار وجود دارند. یکی از مواردی که به عنوان سوغات ایران به کرات انتخاب می‌شوند، قلم‌دان‌های خاتم و همچنین ظروف خاتم‌کاری شده تزئینی است.

قلم زنی

همانطور که از بازار اصفهان گذر می کنید چیزی مانند صدای زنگ نظرتان را جلب خواهد کرد، و هنرمندانی را درگیر حکاکی فلزات می بینند.

هنر قلم زنی نیازمند هنرمندان ماهری است که طلا، نقره، برنز و مس را قلم زنی می کنند تا طرح های شگفت انگیزی را روی سینی، بشقاب ها، گلدان و وسایل نقره ای ایجاد کنند. چیزی که باعث می شود که این سوغات بیشتر به یاد ماندنی باشد اینست که وسیله ای را تهیه می کنید که یک هنرمند آن را خلق کرده است.

فیروزه

شهر نیشابور در شمال شرقی ایران نه تنها به سرزمینی که مقبره ی عمر خیام، شاعر، در آن واقع شده است، مشهور است بلکه برای فیروزه ی آن نیز مشهور است.

درست در خارج از این شهر معادنی است که از آن این سنگ های گرانبها استخراج می شود، سپس تراشیده شده و به شکل گردنبند، حلقه و دیگر جواهرات در می آید.

فیروزه نیز در اشکال هنری مانند کوبه فیروزه، هنر شمشیرهای کوچک فیروزه ای به مس استفاده می شود.

در فرهنگ فارسی گفته می شود فیروزه خواص شفا دهنده دارد و بدن را سم زدایی کرده و در برابر چشم بد محافظت می کند. رنگ های آبی در همه جای مساجد و کاخ های ایرانی وجود دارد و فیروزه راهی برای بازگشت به خانه است.

زعفران

زعفران یک طلای طلایی رنگ است که از معادن طلا در ایران ارزش بیشتری دارد! در حقیقت هیچ جای دنیا نیست که زعفران را بتوان با این قیمت ارزان تهیه کرد.

زعفران، که آن را با نام طلای سرخ نیز می‌شناسند از معروف ترین و گران‌قیمت ‌ترین سوغاتی های ایران و ادویه‌های جهان است . این گیاه جادویی یک ادویه بسیار خوش طعم و همچنین دارویی است.

عطر زعفران ایرانی آنقدر گیرا است که می‌توان آن را سلطان ادویه‌های جهان دانست. زعفران برای اولین بار در کشور‌هایی همچون یونان، افغانستان، ترکیه و ایران یافت شد و پس از آن به نواحی مختلفی همانند هندوستان، چین، اسپانیا و کشور‌های دیگر منتقل شد.

در نتیجه شاید زعفران را نتوان منحصرا سوغات ایران دانست، اما قطعا کیفیت زعفران ایران با سایر کشورها قابل قیاس نیست.

کشت زعفران همانطور که می‌دانید در ایران سابقه بسیار دیرینه‌ای دارد. در حال حاضر عمده کشت زعفران مربوط به استان‌های خراسان، فارس، کرمان، مرکزی، اصفهان و یزد است.

خرما

در استان‌های جنوبی مثل خوزستان، بوشهر، هرمزگان و البته بم و جاهای دیگر خرمای عالی تولید می‌شود. که مردم از این محصول ناب خیلی استقبال میکنند.

سوغاتی های ایران را در دیدیدکالا بررسی نمائید. دیدیدکالا بهترین همراه همیشگی شماست.